Misschien heb je het al een tijd zien aankomen, of hoorde je pas kortgeleden dat de kans groot was dat je vader of moeder zou overlijden. Maar wat gebeurt er nou biologisch en praktisch als iemand doodgaat? Als iemand sterft, stopt het hart met kloppen. Het bloed wordt niet meer rondgepompt en de ademhaling valt stil. Een arts controleert altijd heel nauwkeurig of dit definitief is. Dat doet de arts door met een stethoscoop naar het hart te luisteren en met een lichtje in de ogen te schijnen om te kijken of er nog een pupilreflex (een automatische reactie) is. Pas als er geen enkele reactie meer is, stelt de arts officieel de dood vast.
Veranderingen aan het lichaam
Na de dood verandert het lichaam in de eerste uren behoorlijk snel. Omdat de bloedsomloop stilstaat, daalt de lichaamstemperatuur en voelt de huid koud aan. Ook de kleur verandert: het gezicht wordt heel bleek en de lippen kunnen een blauwachtige tint krijgen. Door deze biologische veranderingen kan het opeens voelen alsof het niet echt meer je vader of moeder is die daar ligt. Dat kan een heel vreemde en verdrietige ervaring zijn. Het is super normaal als je het spannend of heftig vindt om erbij te kijken, of om je vader of moeder aan te raken. Neem hierin je eigen tijd. Je mag er ook voor kiezen om (nu) even niet te kijken. Jij bepaalt zelf waar je je goed bij voelt.
De dagen tot het afscheid
Nadat iemand is overleden, wordt het lichaam voor de laatste keer verzorgd en gewassen. Als je wilt, mag je hierbij helpen of erbij zijn, maar dat hoeft absoluut niet. Daarna ligt je vader of moeder meestal nog een paar dagen opgebaard in een speciaal bed of in de uitvaartkist. Meestal komen er in de dagen daarna opeens heel veel mensen over de vloer om hun medeleven te tonen en afscheid te nemen. Tussen al die pratende en huilende volwassenen kun je je flink alleen of overweldigd voelen. Probeer op zo’n moment iemand op te zoeken bij wie jij je fijn voelt, of vraag een goede vriend of vriendin om langs te komen. Soms helpt het ook om je even terug te trekken op je eigen kamer.
Jouw rol bij de uitvaart
In al die drukte beginnen de volwassenen meteen met het regelen van de afscheidsbijeenkomst. Ze praten over wat er moet gebeuren, welke muziek er gedraaid wordt en wat echt bij je vader of moeder paste. Weet dat jouw stem hierin belangrijk is. Dit afscheid is er ook voor jou. Denk er de komende dagen rustig over na of—en hoe—jij een rol wilt spelen. Misschien wil je iets vertellen, een nummer uitkiezen, een foto selecteren, of de kist (helpen) dragen. Alles is oké, en niets moet.